لیست قیمت و خرید کلید گردان (Rotary Switch) و سلکتوری | صنعتی و بالابر

کلید گردان چیست و چرا هنوز در صنعت محبوب است؟

در عصر اتوماسیون و صفحات لمسی، شاید بپرسید چرا هنوز از یک کلید مکانیکی چرخان استفاده می‌کنیم؟

پاسخ ساده است: قدرت و اطمینان مکانیکی.

کلید گردان دارای یک محور مرکزی و تعدادی "طبقه" (Deck) است که روی هر طبقه، کنتاکت‌های نقره‌ای قرار دارند. با چرخاندن دسته، کام‌ها (Cam) می‌چرخند و کنتاکت‌ها را با فشار زیاد باز یا بسته می‌کنند. این فشار مکانیکی باعث می‌شود کلید گردان بتواند جریان‌های هجومی موتورها را تحمل کند و حتی در محیط‌های پر گرد و غبار، اتصال پایداری داشته باشد.

انواع کلید گردان بر اساس عملکرد (کدام مدل مناسب شماست؟)

انتخاب کلید گردان، مثل انتخاب دنده ماشین است! باید بدانید چه "وضعیت‌هایی" نیاز دارید:

الف) کلید گردان یک طرفه (On-Off)

ساده‌ترین مدل که فقط دو حالت دارد: (۰ و ۱).

• کاربرد: به عنوان کلید اصلی (Main Switch) ورودی دستگاه‌ها یا روشن/خاموش کردن پمپ آب تک فاز و سه فاز.

ب) کلید گردان دو طرفه (Changeover)

این مدل سه حالت دارد: (۱ - ۰ - ۲).

• کاربرد ۱ (چپگرد-راستگرد): برای تغییر جهت چرخش موتور (مثل بالابر و دستگاه تراش). در حالت ۱ موتور راست‌گرد می‌چرخد، در ۰ خاموش و در ۲ چپ‌گرد می‌شود.

• کاربرد ۲ (برق شهر و ژنراتور): برای انتقال برق ساختمان از کنتور به موتور برق اضطراری.

ج) کلید ستاره مثلث (Star-Delta)

مخصوص راه‌اندازی موتورهای سنگین سه فاز. این کلید ابتدا موتور را در حالت "ستاره" (جریان کم) راه می‌اندازد و سپس با دست اپراتور به حالت "مثلث" (قدرت کامل) می‌رود.

• نکته: امروزه بیشتر از کنتاکتور و تایمر برای این کار استفاده می‌شود، اما در دستگاه‌های ارزان و قدیمی، کلید گردان ستاره مثلث همچنان پرفروش است.

د) کلید ولت‌متر (Voltmeter Switch)

یک کلید گردان کوچک ۷ حالته که به ولت‌متر تابلویی وصل می‌شود و به شما اجازه می‌دهد ولتاژ بین فازها (RS, ST, TR) و فاز با نول (RN, SN, TN) را چک کنید.

کلید چدنی؛ غول جان‌سخت ساختمان‌سازی

اگر در بازار لاله زار قدم بزنید، واژه "کلید چدنی" را زیاد می‌شنوید. این‌ها در واقع همان کلید گردان هستند که داخل یک محفظه فلزی بسیار ضخیم و سنگین (از جنس چدن یا آلومینیوم دایکاست) قرار گرفته‌اند.

چرا کلید چدنی پویا اصفهان؟

در کارگاه‌های ساختمانی، بالابرها مدام در معرض ضربه، سقوط مصالح، باران و گرد و خاک هستند. کلیدهای پلاستیکی معمولی در این شرایط یک هفته هم دوام نمی‌آورند!

کلید چدنی پویا اصفهان (و برندهای مشابه مثل پیام و پویان) با بدنه ضدضربه و ضدآب خود، استانداردترین گزینه برای کلید بالابر هستند. این کلیدها معمولاً ۳۰ آمپر و دو طرفه (چپگرد-راستگرد) هستند و دسته‌ای اهرمی و بلند دارند تا اپراتور با دستکش کارگری هم بتواند راحت با آن کار کند.

تفاوت کلید گردان (Rotary) با کلید فرمان (Push Button)

اینجا جایی است که خیلی‌ها گیج می‌شوند. بیایید تفاوت را شفاف کنیم:

• کلید گردان (سلکتوری):

  • مستقیماً جریان قدرت (برق اصلی موتور) را قطع و وصل می‌کند (مثلاً ۳۰ آمپر).

  • حالت آن "ماندگار" است (یعنی اگر روی ۱ بگذارید، همانجا می‌ماند).

• کلید فرمان (شاسی استارت/استپ):

  • فقط یک سیگنال ضعیف (فرمان) به بوبین کنتاکتور می‌فرستد و کنتاکتور است که برق اصلی را وصل می‌کند.

  • حالت آن معمولاً "فشاری و برگشتی" است.

    👈 اگر به دنبال شاسی استارت/استپ یا امرجنسی هستید، حتماً به صفحه [شاسی و پوش باتن] مراجعه کنید.

بررسی برندهای موجود در پارس تارا

🇮🇷 الکترو کاوه (Electro Kaveh)

پدر کلید گردان ایران! برند الکترو کاوه قدیمی‌ترین و متنوع‌ترین تولیدکننده کلیدهای سلکتوری در ایران است. کیفیت پلاتین‌ها و بدنه باکالیت نسوز این برند عالی است و تقریباً در تمام تابلوهای برق استاندارد دیده می‌شود.

• پیشنهاد: برای تابلو برق‌های صنعتی و کلیدهای یک طرفه/دو طرفه، کاوه بهترین انتخاب است.

🇮🇷 کلید چدنی پویا / پویان اصفهان

همانطور که گفتیم، پادشاه کلیدهای ساختمانی و بالابری هستند. اگر بالابر مصالح‌بر دارید، جز این برند به چیز دیگری فکر نکنید.

🇮🇷 پارس فانال (Pars Fanal)

کلیدهای گردان پارس فانال با طراحی تحت لیسانس آلمان، ظاهری مدرن‌تر (دسته‌های زرد و قرمز ایمنی) دارند و برای قطع اضطراری و تابلوهای توزیع شکیل پیشنهاد می‌شوند.

🇩🇪 زیمنس و اشنایدر (Siemens / Schneider)

برای پروژه‌های لوکس یا حساس (مثل پتروشیمی)، کلیدهای سلکتوری این دو برند با عمر مکانیکی بالا و عملکرد بسیار نرم در دسترس هستند.

راهنمای نصب و سیم‌بندی (نکات طلایی برقکاران)

سیم‌بندی کلید چپگرد-راستگرد (Reversing Switch)

در این کلیدها، جای دو فاز عوض می‌شود.

• ورودی: سه فاز R, S, T به ترمینال‌های ورودی وصل می‌شوند.

• خروجی: در حالت (۱)، فازها مستقیم به موتور می‌روند (U, V, W). در حالت (۲)، کلید به صورت داخلی جای فاز R و S را عوض می‌کند و موتور برعکس می‌چرخد.

• نکته ایمنی: حتماً قبل از تغییر جهت (از چپ به راست)، یک لحظه روی "صفر" مکث کنید تا دور موتور بایستد؛ وگرنه به گیربکس فشار می‌آید (یا فیوز می‌پرد).

نصب کلید چدنی

بدنه کلید چدنی حتماً باید به سیم ارت متصل شود. چون بدنه فلزی است، اگر سیم فاز داخلی شل شود و به بدنه بخورد، خطر برق‌گرفتگی کشنده وجود دارد.

جدول راهنمای انتخاب آمپراژ کلید گردان

سوالات متداول (FAQ)

آیا کلید سلکتوری همان کلید گردان است؟

بله، دقیقاً. در اصطلاح علمی به آن Rotary Switch و در اصطلاح تابلوسازی به آن Selector Switch می‌گویند. البته گاهی به کلیدهای فرمان کوچک (که به کنتاکتور وصل می‌شوند) هم سلکتوری می‌گویند، اما منظور ما در اینجا کلیدهای قدرت آمپر بالاست.

کلید گردان باکالیت بهتر است یا پلاستیک؟

باکالیت نوعی پلاستیک فشرده نسوز و سخت است که در برابر حرارت ناشی از جرقه پلاتین‌ها ذوب نمی‌شود. برندهایی مثل کاوه از باکالیت استفاده می‌کنند که برای مصارف صنعتی بسیار بهتر از پلاستیک معمولی (PVC) است.

آیا می‌توان کلید سه فاز را برای تک فاز استفاده کرد؟

بله، مشکلی ندارد. می‌توانید فاز و نول را از دو پلِ کلید سه فاز عبور دهید (یک پل خالی می‌ماند). این کار باعث می‌شود عمر کلید هم بیشتر شود چون فشار تقسیم می‌شود.

منظور از کلید گردان "دالاندار" چیست؟

این کلید مخصوص موتورهای دالاندر (دو سرعته) است. این موتورها می‌توانند با تغییر سربندی سیم‌پیچ‌ها، با دو سرعت (تند و کند) بچرخند. کلید گردان دالاندر دارای وضعیت‌های (صفر - کند - تند) است.

چرا کلید بالابر زود خراب می‌شود (پلاتین می‌چسباند)؟

دلیل اصلی، "جریان هجومی" است. وقتی بالابر زیر بار سنگین است و شما ناگهان جهت را عوض می‌کنید (تراکز)، جرقه‌ی شدیدی زده می‌شود. راه حل: استفاده از کلید با آمپر بالاتر (مثلاً ۳۲ آمپر چدنی پویا) و مکث کردن در حالت صفر.