لیست قیمت و خرید شستی (پوش باتن) و شاسی فرمان | استارت، استپ و امرجنسی

شستی یا پوش باتن چیست؟ (یک نام با چند هویت)

در بازار لاله زار و صنعت برق ایران، این کالا را با نام‌های مختلفی صدا می‌زنند: شستی، شاسی، پوش‌باتن و حتی کلید فشاری. همه این‌ها اشاره به یک مکانیزم دارند:

یک کلید فرمان که با فشار مکانیکی انگشت دست، کنتاکت‌های داخلی را باز یا بسته می‌کند تا فرمانی را به کنتاکتور یا PLC ارسال کند. برخلاف کلیدهای برق خانگی، شستی‌های صنعتی فنری هستند (برگشت‌پذیر) و برای فرمان‌های لحظه‌ای طراحی شده‌اند (مگر مدل‌های خاص قفل‌شو).

انواع شستی بر اساس عملکرد (کدام مدل به کار شما می‌آید؟)

الف) شستی استارت (Start) و استپ (Stop)

پرفروش‌ترین نوع شستی‌ها که بر اساس رنگ و عملکرد شناخته می‌شوند:

• شستی استارت (سبز): معمولاً دارای یک کنتاکت باز (NO) است. با فشار دادن آن، جریان وصل شده و دستگاه روشن می‌شود.

• شستی استپ (قرمز): معمولاً دارای یک کنتاکت بسته (NC) است. با فشار دادن آن، جریان مدار فرمان قطع شده و دستگاه خاموش می‌شود.

• شستی دوبل (Double): یک شاهکار طراحی برای صرفه‌جویی در فضا! در این مدل، دکمه استارت (سبز) و استپ (قرمز) در یک قاب مستطیلی کنار هم قرار گرفته‌اند و فقط یک سوراخ روی تابلو اشغال می‌کنند.

ب) شستی قارچی یا امرجنسی (Emergency Stop)

این "دکمه نجات" است! سریِ آن بزرگ و قرمز رنگ (شبیه قارچ) است تا در مواقع خطر، اپراتور بتواند حتی با ضربه مشت آن را فعال کند.

• قارچی ساده: با فشار دادن قطع می‌کند و با برداشتن دست، فنر آن برمی‌گردد (لحظه‌ای).

• قارچی قفل‌شو (چرخشی): با فشار دادن قفل می‌شود و برق را دائم قطع می‌کند. برای وصل مجدد باید سرِ آن را بچرخانید تا آزاد شود (Twist to Release). وجود این کلید روی تمام تابلوهای برق الزامی است.

ج) شاسی فرمان گردان (Selector Switch)

به جای فشار دادن، باید آن را بچرخانید.

• دو حالته (0-1): برای قطع و وصل دائم.

• سه حالته (1-0-2): برای تغییر وضعیت (مثلاً حالت دستی/اتوماتیک یا چپگرد/راستگرد).

• انواع: این کلیدها در دو نوع ماندگار (در حالت جدید می‌مانند) و استارتی/برگشتی (مثل استارت ماشین برمی‌گردند) تولید می‌شوند.

جنس بدنه: فلزی یا باکالیت؟

یکی از سوالات همیشگی خریداران این است: "شاسی فلزی بخرم یا پلاستیکی؟"

• شستی باکالیت (پلاستیک فشرده):

  • مزایا: قیمت ارزان‌تر، عایق کامل برق، عدم زنگ‌زدگی در محیط‌های مرطوب، رنگ‌بندی متنوع. (برندهایی مثل پارس فانال و چانت در این مدل عالی هستند).

  • کاربرد: تابلوهای برق عمومی، صنایع غذایی و محیط‌های داخلی.

• شستی فلزی (رینگ استیل/کروم):

  • مزایا: ظاهر بسیار شیک و صنعتی، مقاومت بالا در برابر ضربه، تحمل حرارت بیشتر.

  • کاربرد: صنایع سنگین، فولاد، سیمان و تابلوهایی که در معرض برخورد فیزیکی هستند. (سری‌های فلزی اشنایدر XB4 و CNTD بسیار محبوب‌اند).

لوازم جانبی و قطعات یدکی (تعمیر و نگهداری)

مزیت بزرگ شستی‌های صنعتی، ماژولار بودن آن‌هاست. یعنی تمام اجزا قابل تعویض هستند:

کنتاکت کمکی (Contact Block)

قلب الکتریکی شستی! این قطعات کوچک در پشت شستی نصب می‌شوند.

• کنتاکت باز (NO): معمولاً سبز رنگ (برای استارت).

• کنتاکت بسته (NC): معمولاً قرمز رنگ (برای استپ).

• نکته: شما می‌توانید با اضافه کردن کنتاکت به پشت یک شستی، آن را تبدیل به شستی دو فرمان یا چند فرمان کنید (مثلاً یک استارت همزمان دو کنتاکتور را وصل کند).

کاور سیلیکونی (Waterproof Cap)

شستی‌های استاندارد معمولاً IP54 هستند (مقاوم در برابر گرد و غبار). اما اگر تابلو برق شما در محیطی است که با شلنگ آب شسته می‌شود یا رطوبت بالاست، حتماً باید از کاور ژلاتینی (سیلیکونی) روی شستی استفاده کنید تا درجه حفاظت به IP65 یا IP67 برسد.

پلاک شستی (Legend Plate)

حلقه‌های زرد یا مشکی که زیر شستی نصب می‌شوند و وظیفه کلید را مشخص می‌کنند (نوشته‌هایی مثل Start, Stop, Emergency).

بررسی برندهای موجود در پارس تارا (راهنمای خرید)

💎 گروه پریمیوم (کیفیت اروپایی)

• اشنایدر الکتریک (Schneider): رهبر بازار جهانی. مدل‌های پلاستیکی (XB5) و فلزی (XB4) اشنایدر، نماد کیفیت و اعتبار یک تابلو برق هستند. نرمی عملکرد دکمه‌های اشنایدر حس متفاوتی به اپراتور می‌دهد.

• زیمنس (Siemens): مهندسی دقیق آلمان. شستی‌های زیمنس سری SIRIUS طراحی بسیار مدرن و تختی دارند و در برابر لرزش‌های شدید صنعتی مقاوم‌اند.

🏭 گروه اقتصادی و باکیفیت (چینی و ایرانی درجه ۱)

• پارس فانال (Pars Fanal): افتخار تولید ملی تحت لیسانس آلمان. شستی‌های پارس فانال با ۲ سال گارانتی، خیال شما را از بابت خدمات پس از فروش راحت می‌کنند.

• سون الکتریک (Seven): برندی که تعادل عجیبی بین قیمت و کیفیت دارد. شستی‌های طرح اشنایدر سون، یکی از پرفروش‌ترین‌های بازار لاله زار هستند.

• هیمل (Himel): زیرمجموعه اقتصادی اشنایدر الکتریک. اگر کیفیت اشنایدر را با قیمتی مناسب‌تر می‌خواهید، هیمل را انتخاب کنید.

💰 گروه اکونومی (وارداتی ارزان)

• چانت (Chint) و CNTD: غول‌های صنعت برق چین. این برندها برای ماشین‌سازانی که می‌خواهند قیمت تمام شده دستگاه را پایین بیاورند اما کیفیت را فدا نکنند، عالی هستند. شستی‌های CNTD تنوع بسیار بالایی در مدل‌های چراغ‌دار دارند.

راهنمای فنی نصب (نکات ریز مهندسی)

1. سایز سوراخ کاری: تقریباً ۹۹٪ شستی‌های صنعتی استاندارد در سوراخ ۲۲ میلی‌متر نصب می‌شوند. (سایز ۱۶ میلی‌متر برای فرمان‌های کوچک الکترونیکی و سایز ۳۰ میلی‌متر برای مدل‌های قدیمی سنگین است).

2. سفت کردن مهره: هنگام نصب شستی روی درب تابلو، مهره پشت را بیش از حد سفت نکنید! این کار باعث هرز شدن رزوه (مخصوصاً در مدل‌های باکالیت) و شکستن پایه کنتاکت می‌شود.

3. رنگ‌بندی استاندارد: طبق استاندارد IEC:

   • سبز: استارت / وصل

   • قرمز: استپ / قطع / خطر

   • زرد: احتیاط / راه‌اندازی مجدد

   • آبی/سفید/مشکی: برای توابع عمومی (مثل انتخاب حالت دستی/اتوماتیک).

جدول مقایسه سریع برندهای شستی

سوالات متداول (FAQ)

تفاوت شستی استارتی با شستی دائم چیست؟

شستی استارتی (Momentary) یا برگشتی، وقتی دستتان را برمی‌دارید به حالت اول برمی‌گردد (مثل بوق ماشین). این مدل برای مدار فرمان کنتاکتوری استفاده می‌شود.

شستی دائم (Latching) یا ماندگار، وقتی فشار می‌دهید در همان حالت می‌ماند (مثل کلید چراغ اتاق) و با فشار مجدد برمی‌گردد.

آیا شستی چراغ‌دار نیاز به برق جداگانه دارد؟

بله. شستی‌های چراغ‌دار در پشت خود علاوه بر پایه‌های کنتاکت (شماره ۳ و ۴)، دو پایه برای چراغ (X1 و X2) دارند. باید ولتاژ مناسب (معمولاً 220V یا 24V) را به این پایه‌ها بدهید تا چراغ روشن شود.

کدام شستی برای محیط پر گرد و غبار (مثل کارخانه سیمان) بهتر است؟

برای این محیط‌ها حتماً از شستی‌های دارای کاور سیلیکونی استفاده کنید. همچنین برندهایی مثل زیمنس و اشنایدر (سری هرمتیک) مقاومت بسیار بالاتری در برابر نفوذ ذرات ریز دارند.

منظور از کنتاکت 1NO+1NC چیست؟

یعنی این شستی همزمان یک فرمان وصل (NO) و یک فرمان قطع (NC) صادر می‌کند. مثلاً در "شستی دوبل"، دکمه استارت یک NO و دکمه استپ یک NC دارد.

آیا کنتاکت شستی‌های اشنایدر به شستی‌های پارس فانال می‌خورد؟

خیر، معمولاً هر برندی قالب کنتاکت مخصوص خودش را دارد. اگرچه برخی برندهای چینی (مثل CNTD) طرح اشنایدر می‌زنند و بهم می‌خورند، اما پیشنهاد می‌شود همیشه از کنتاکت یدکی همان برند استفاده کنید تا درگیری مکانیکی درست باشد.